خانه عمران

كلمه زيگورات تلفظ امروزي از ريشه زيقورتو اكدي است كه در متنهاي بابلي و آشوري به معني معبد مطبق و ستيغ كوه آمده است. ز يگورات معبد برج مانندي بود هرمي شكل و چند طبقه كه پرستشگاه معبد در طبقه بالاي آن قرارداشت. ساخت اينگونه بناها در همه فرهنگهاي باستاني مرسوم بوده است .هر چند ايلاميان آنرا كوكونو ميخواندند ولي امروزه چنين بناهايي در ايران باستان و بين النهرين زيگورات خوانده ميشود كه مصالح آن عمدتا از خشت و آجر بوده و هيچ راهي به درون نداشتند.
در دوران باستان مردم جايگاه خدايان را در آسمان ميدانستند و رسم پرستش خدايان از مكانهاي بلند وجود داشت. هدف از ساخت زيگوراتها نزديكي به جايگاه خدايان بود و ساكنان فلات مركزي ايران و بين النهرين زيگوراتها را با الهام از كوههاي بلند بنا مي‌كردند و بر بالاي آنها مراسم مذهبي به جا مي‌آوردند.زيگوراتها در مركز شهرهاي بزرگ باستاني ساخته ميشدند.
قاعده زيگوراتها مربع شكل است وطبقات مختلف آن بر روي زمين و به صورت مستقل بنا مي‌شده است. بلندترين طبقه را در مركز مي‌ساختند .به اين ترتيب طبقات كناري به برج بلند مركزي استحكام مي‌بخشيد ومجموعه بنا به شكل هرم عظيم طبقه طبقه ديده مي‌شد
قديميترين زيگوراتهاي ايران عبارتند از : زيگورات شوش متعلق به ايلام قديم، در حدود 3800 سال پيش كه اكنون از بين رفته است و اطلاعات مربوط به آن از طريق منابع تاريخي به ما رسيده است. زيگورات كنار سندل در منطقه جيرفت كه به تازگي از دل خاك بيرون آمده است و ــــ سال از زيگورات چغازنبيل قديمي تر است. اين زيگورات متعلق به قوم آرتا بوده و هنوز حفاري باستان شناسي در آن به اتمام نرسيده است. زيگورات هفت تپه كه بر اساس كاوشهاي دكتر نگهبان در سال 1357 به دوره ايلامي ميانه تعلق دارد و در سال1357 پ م ساخته شده است. زيگورات چغازنبيل كه بزرگترين و سالمترين زيگورات شناخته شده جهان است و در نزديكي زيگورات هفت تپه قرار دارد. اين زيگورات نيز به دوره ايلامي ميانه تعلق دارد و در سال 1250 پ م ساخته شده است. گيرشمن باستان شناس فرانسوي نخستين كاوشهاي علمي را بر روي تپه باستاني كه چغازنبيل در آن در زير خاك وجود داشت انجام داد و اين زيگورات پنج طبقه را از زير خاك بيرون كشيد . سه .طبقه از اين زيگورات سالم مانده است

نخستين زيگوراتي كه توسط باستان شناسان كشف شد زيگورات دورشاروكين در پايتخت آشور بود. اين زيگورات به دستور آشوربانيپال شاه آشوريان در 630 پ م ساخته شد. هم اكنون سه طبقه از آن بر جا مانده است ، راه دسترسي به طبقات بالاي آن از طريق سطح شيب دارمارپيچ بود. طبقات مختلف اين زيگورات از پايين به بالا به رنگهاي سفيدسياه و قرمز رنگ آميزي شده بود.كهن ترين زيگوراتي كه در بين النهرين توسط باستان شناسان كشف شده است در شهر باستاني اور قرار دارد و در سال 2100 پ م توسط اورنمو موسس سلسله سوم اوربراي نن خداي ماه ساخته شده است. اين زيگورات سه طبقه بوده كه اكنون طبقه اول آن باقي مانده است و سه رشته پلكان به طبقه بالاي آن راه داشته است.
زيگوراتهاي معروف ديگر دنياي باستان عبارتند از زيگورات بابل كه به خانه رابط زمين و آسمان شهرت دارد و ارتفاع آن 88 متر بوده است و زيگورات شهر نمرود كه براي مردوك و ايشتر خدايان آشوري در قرن دهم پيش از ميلاد ساخته شد. تاكنون 11 زيگورات از روي منابع مكتوب تاريخي و 21 زيگورات توسط كاوشهاي باستان شناسي كشف شده است