خانه عمران

جلوگيري از خرابي سيلوهاي فلزي

 پُر و خالي كردن نامناسب سيلوهاي فلزي، ساختار نا مناسب، كاهش يكپارچگي و استقامت سيلوها بعلت زنگ زده گي از اصلي ترين دغدغه ها ميباشد.

با آنكه سيلوهاي فلزي بندرت خراب شده و صدمة جدي مي بينند، ولي ميتوان در بيشتر موارد از خرابيها و صدمات جلوگيري كرد. در صورتيكه بعضاً گفته ميشود كه در طراحي و ساخت سيلوها كاستي و اشكال وجود دارد. ولي بندرت مي توان آن موارد را به سازنده قبولاند.

بيشترين اشكالات و مشكلات فني سيلوها به سه دسته اصلي تقسيم ميشوند.

1)        ساختار نامناسب

2)       پر و خالي كردن نامناسب

3)       كم شدن استقامت و يكپارچگي سيلوها بعلت زنگ زدگي و فرسوده شدن بدنه ها

1 – پُر و خالي كردن نا مناسب سيلوها

                بدنه سيلوهاي فلزي از ورقه هاي نازك ساخته شده اند و طراحي آنها بر اساس وارد شدن نيروي يكنواخت و همگن در ديواره ها و ورقهاي بدنة سيلو ميباشد و در اين صورت اين سيلوها يكپارچگي و ساختار خود را حفظ ميكنند. اگر پر و خالي كردن اين سيلوها از مركز سيلوها نباشد و فشارهاي غير يكنواخت به ديواره وارد شود باعث صدمه جدي به سيلو ميشود.

در زمان پر كردن سيلوها، گندم و يا غلات ديگر حتماً بايد از مركزِ نوك سيلو مستقيماً به داخل سيلو ريخته شود. اين امر باعث ميشود غله به صورت يكسان از مركز به اطراف بشكل مخروط با زاويه 30 درجه از افق بصورت يكدست جمع و كوپه شود. در اين صورت نيروهاي يكسان به ديوارة سيلو وارد شده و سيلو آسيب نخواهد ديد.

             وقتيكه بتن فونداسيون سيلو همتراز و همسطح نشده باشد، ممكن است بار بعضي از اسيفنرها بيشتر يا كمتر از مقدار طراحي شده باشد. با اينكه معمولاً در طراحي سيلوها مقداري حد ايمني در نظر ميگيرند ( يعني استيفنرها و ورقها را براي نيروهاي بيشتر از بار مورد نظر طراحي ميكنند )، ولي با اينحال اضافه شدن چنين بارهاي نا خواسته اي كه از نا مسطح بودن و  نصب غلط حاصل ميشود، باعث صدمه جدي به سيلو خواهد شد. بطوريكه يكي از استيفنرهاي تحت نيروي اضافه شروع به كج شدن مي كند و باعث دفُرمه شدن ورق بدنه ميگردد. در همين نقطه كم كم مقدار تنش زياد شده و سيلو شروع به دفرمه شدن مي كند.

مشكل ديگري كه در فونداسيون ممكن است اتفاق بيفتد، اگرچه خيلي معمول نيست، نشست فونداسيون ميباشد. اگر نشست فونداسيون يكنواخت باشد مشكل حادي ايجاد نميشود و فقط ممكن است ماشين آلات انتقال غله در بالاي سيلو از تراز خارج شوند. ولي اگر نشست سيلو يكطرفه و غير يكنواخت اتفاق بيفتد، سيلو به طرفي كه نشت كرده است خم خواهد شد. و در واقع نوك سيلو از مركز به سمت بيرون انحراف پيدا خواهد كرد. اگر اين انحراف به يك طرف، بين 10 تا 16 سانتي متر باشد مشكل بزرگي ايجاد نخواهد كرد. مخصوصا در سيلو هاي با قطر بزرگ . ولي اگر بيش از اين مقدار باشد، سيلو و ماشين آلات انتقال صدمه خواهند ديد.

زنگ زده گي سيلوها :

بدنه سيلوهاي فلزي با پوشش روي پوشانده شده اند. ( بعبارت ديگر گالوانيزه هستند ) روي از پوسيده گي ورقها و استيفنرهاي آهن جلوگيري ميكند. در سالهاي اوليه تغييرات رنگ رويِ ورقهاي بدنة سيلو و استيفنرها معمول ميباشد. ولي با توجه به ضخامت ورقها و نوع ساختار ورقهاي آهن و مقدار گالوانيزة رويِ آنها، مقدار اين تغيير رنگ ها متفاوت خواهند بود. ولي اين امر نبايد زياد نگراني ايجاد كند. زيرا در طي زمان با اكسيداسيون روي، رنگ كل بدنه سيلوها تقريباً يكي خواهد شد.

معمولاً آب به تنهايي گالوانيزه را از بين نميبرد و نميتواند باعث زنگ زده گي شود. هواي آلوده كه باعث بارش  بارانهاي اسيدي ميشوند، و غلات مرطوب كه به بدنه سيلو مي چسبند بسيار سريع باعث زنگ زده گي بدنه سيلو ميشوند. در مواقعي كه سيلو تخليه مي شود حتماً از داخل سيلو بازديد بعمل آوريد. اگر غلات به بدنه سيلو چسبيده باشند نشان دهنده نفوذ آب به داخل سيلو و يا خراب بودن غله در آن ناحيه ميباشد. غلات فاسد شده و چسبيده به بدنه سيلو سريعاً بايد پاك شوند. زيرا اين غلاتِ فاسد باعث زنگ زده گي بدنه سيلو خواهند شد. معولا وقتيكه غلات مرطوب به بدنه سيلو مي چسبند ، باعث زنگ زده گي شديد در آن ناحيه خواهند شد.

                      سقف سیلوی فلزی که در اثر نیروهای مختلف کاملا شکسته است

                                             فونداسیون شکسته سیلوی فلزی

وقتيكه بين فونداسيون سيلو همتراز و همسطح نشده باشد، ممكن است بار بعضي از اسيفنرها بيشتر يا كمتر از مقدار طراحي شده باشد. با اينكه معمولاً در طراحي سيلوها مقداري حد ايمني در نظر ميگيرند ( يعني استيفنرها و ورقها را براي بارهاي بيشتر از بار مورد نظر طراحي ميكنند )، ولي با اينحال اضافه شدن چنين بارهاي نا خواسته اي كه از نصب غلط حاصل ميشود، باعث صدمه جدي به سيلو خواهد شد. بطوريكه يكي از استيفنرهاي تحت بار اضافه شروع به كج شدن مي كند و باعث دفُرمه شدن ورق بدنه ميگردد. در همين نقطه كم كم مقدار تنش زياد شده و سيلو شروع به دفرمه شدن مي كند.

مشكل ديگري كه در فونداسيون ممكن است اتفاق بيفتد، اگرچه خيلي معمول نيست، نشست فونداسيون ميباشد. اگر نشست فونداسيون يكنواخت باشد مشكل حادي ايجاد نميشود و فقط ممكن است ماشين آلات انتقال غله در بالاي سيلو از تراز خارج شوند. ولي اگر نشست سيلو يكطرفه و غير يكنواخت اتفاق بيفتد، سيلو به طرفي كه نشت كرده است خم خواهد شد. اگر اين خم شدگي به يك طرف، بين 10 تا 16 سانتي متر باشد مشكل بزرگي ايجاد نخواهد كرد. ولي اگر بيش از اين مقدار باشد، سيلو و ماشين آلات انتقال صدمه خواهند ديد.

زنگ زده گي سيلوها :

بدنه سيلوهاي فلزي با پوشش روي پوشانده شده اند. ( بعبارت ديگر گالوانيزه هستند ) روي از پوسيده گي ورقها و استيفنرهاي آهن جلوگيري ميكند. در سالهاي اوليه تغييرات رنگ رويِ ورقهاي بدنة سيلو و استيفنرها معمول ميباشد. ولي با توجه به ضخامت ورقها و نوع ساختار ورقههاي آهن و مقدار گالوانيزة رويِ آنها، مقدار اين تغيير رنگ ها متفاوت خواهند بود. ولي اين امر نبايد زياد نگراني ايجاد كند. زيرا در طي زمان با اكسيداسيون روي، رنگ كل بدنه سيلوها تقريباً يكي خواهد شد.

معمولاً آب به تنهايي گالوانيزه را از بين نميبرد و نميتواند باعث زنگ زده گي شود. هواي آلوده كه باعث بارش  بارانهاي اسيدي ميشوند، و غلات مرطوب كه به بدنه سيلو مي چسبند بسيار سريع باعث زنگ زده گي بدنه سيلو ميشوند. زمانهايي كه سيلو تخليه ميشود حتماً از داخل سيلو بازديد بعمل آوريد. اگر غلات به بدنه سيلو چسبيده باشند نشان دهنده نفوذ آب به داخل سيلو و يا خراب بودن غله در آن ناحيه ميباشد. غلات فاسد شده و چسبيده به بدنه سيلو سريعاً بايد پاك شوند. زيرا اين غلاتِ فاسد باعث زنگ زده گي بدنه سيلو خواهند شد.  

اگر غلات چسبيده شده به بدنه سريعاً پاك و جدا نشوند باعث زنگ زده گي شديد بدنه سيلو خواهند شد. منطقه اي كه بيشترين استعداد براي خرابي و زنگ زده گي را دارد، ناحيه كف سيلو ميباشد. هرچقدر هم كه كف سيلو خوب عايق شده باشد آب به داخل سيلو نفوذ كرده و باعث خراب شدن غله و زنگ زدن ناحيه پايين سيلو ميشود.

اگر مشاهده كرديد كه آب به داخل سيلو نفوذ كرده، حتماً سريعاً غلات خيس و مرطوب را تخليه كرده و سيلو را خشك نماييد. سپس ديواره پايين سيلو را سيل نماييد تا نفوذ آب به داخل سيلو متوقف شود. اگر پوشش گدالوانيزه سيلو در هر نقطه اي خراب شده باشد، ابتدا زنگ زده گي را با برس سيمي و يا با فشار آب پاك كنيد و سپس آنرا رنگ نماييد. معمولاً رنگهايي كه پايه روي دارند بهتر ميباشند ولي در صورت نبودن اين نوع رنگ مي توانيد از رنگهاي ديگر كه در مقابل زنگ زده گي مقاوم ميباشند استفاده نماييد. مهم اين است كه زنگ زده گي را با رنگ مناسب و مقاوم جايگزين كنيد.

منطقه ديگري كه در سيلوهاي فلزي زودتر زنگ ميزند سقف سيلو ميباشد. معسقف سيلو به دو علت زنگ ميزند.

1 – به علت گربه روها ( cat walk ) و راه روها  و ماشين آلات بالاي سيلو

2 – بعلت تعريق و ميعان در داخل سقف سيلو در زمستان

                زنگ زده گي ماشين آلات و گربه روها : وقتيكه گربه روها يا ناشين آلات بالاي سيلو زنگ ميزنند، مواد و اكسيدهاي فلزات رويِ سقف ميريزند و همين عمل باعث شروع زنك زده گي سريع سقف سيلو ميشود.

                تعريق و ميعان داخل سيلو در زمستان : معمولاً در زمستان هوابي گرم غلات به سمت سقف سيلو حركت ميكنند و اگر اين هواي گرم سريعاً از هواكش هاي سقف خارج نشود، بعلت سردي ورق سقف، در سقف سيلو ژاله ( تعريق ) صورت گرفته و در طي زمان ورق سقف شروع به زنگ زده گي ميكند.

                كابلهاي سنسورهاي حرارتي هم ميتوانند به سقف سيلو صدمه بزنند. هر چه قطر و ارتفاع سيلو اضافه ميشود، بار غله روي كابلها اضافه ميشود. اگر نقطه اتصال كابلهاي سنسورها جهت اين بار و نيرو، مناسب طراحي نشده باشند، و يا اين كابلها بصورت مناسب نصب نشده باشند، بار و نيروي وارده بر اين كابلها ممكن است سقف سيلو را خراب كنند. نبايد به انتهاي اين كابلها وزنه جهت صاف ماندن اضافه كرد ولي بصورت مناسب بايد ته اين كابلها مهار شوند تا در زمان پر كردن غله ( بار ) داخل سيلو، اين كابلها بسمت ديواره سيلو حركت نكنند. زيرا در اين صورت بار اضافه در زاويه نا مناسب به سقف وارد شده و باعث خرابي سقف ميشود.

اگر از سيلوهاي فلزي كه بصورت مناسب و صحيح نصب شده اند بشكل صحيح استفاده شود، طول عمر زيادي خواهند داشت. اگرچه اين سيلوها تجهيزات مكانيكي متحرك نيستند، ولي بهر حال بايد بصورت مناسب آنها را نگهداري كرد و مانند تجهيزات مكانيكي ديگر خرابي هاي آنها را سريع برطرف كرد تا از صدمات بيشتر آنها جلوگيري شود.